Życie zaklęte na fotografiach

Ogrodnik na Litwie...

Ogrodnictwo dziadka w miasteczku Żyżmory było jedyne w okolicy. Nie było duże. Na 70 arach stał dom, szklarnia i inspekty, które przypominały wielkie skrzynie ze szklaną pokrywą. Już zimą w inspektach rosły sadzonki różnorakie. Na noc dziadek przykrywał je matami ze słomy, rano je zdejmował. Podlewał rośliny, pielił, pilnował i chronił je jak największy skarb... A zimą w cieple bijącym od kaflowej kuchni plótł maty...

Miał też szklarnię. Ile miała okien? Nie wiem... Wiem, że rosły w niej najlepsze w okolicy pomidory wyhodowane z własnych sadzonek.

Już na początku marca po pierwsze nowalijki przychodzili do dziadka kupcy. Głównie Żydzi, którzy w miasteczku prowadzili swoje sklepy.

Ogrodnik z Litwy...

W 1945 r., dziadek przyjechał z rodziną do Gorzowa. Żal mu było żyżmorskiego ogrodu, który sam, swoją ciężką pracą stworzył. Ogrodnictwa, które znane było przez prawie 30 lat w całej okolicy. Nie protestował jednak, wiedział, że tak ma być. Wiedział również, że bez pracy na ziemi nie będzie umiał żyć. Szukał więc kawałka ziemi w mieście, które stać by się mogło jego ziemią.

I tak po kilku miesiącach poszukiwań przyjął pod swoje skrzydła niewielkie, bo 50 arowe gospodarstwo na Zamościu. Nie było mocno zdewastowane. Niemalże wszystkie szyby w inspektach i niewielkiej szklarni ostały się. Zachowały się też maty słomiane, narzędzia ogrodnicze, doniczki... Mimo to, pierwsze lata na nowym - swoim - były trudne. Dziadek musiał zacząć od drobnych napraw. Sam szklił okna szklarni, reperował maty. Odkażał w specjalnym zachowanym parowniku ziemię, którą następnie przenosił do skrzyń inspektów i do szklarni, sam zdobywał nasiona, siał...

Na pierwsze plony z inspektów i szklarni musiał jednak poczekać. Rosnące w ogrodzie drzewa wydały nowemu gospodarzowi tego roku niespodziewanie dużo owoców. Sprzedaż tych darów natury pomogła siedmioosobowej rodzinie przetrwać do 1947 roku. Wtedy to, tamtej wiosny, dziadek sprzedał na targu przy ul. św. Jerzego swoje pierwsze warzywa.

Przez lata dziadek wstawał wcześnie, zrywał owoce, wykopywał warzywa, wycierał je szmatką i równo układał w skrzynkach. Ładował je na drewniany wóz. Nie miał konia, więc siłą swoich mięśni ciągnął ten wóz na targ...

Powoli zyskiwał stałych odbiorców. Nie tylko tych, którzy kupowali od niego na targu. Po warzywa prosto z ogrodu czy też po owoce prosto z drzew przychodzili mieszkańcy miasta także do dziadkowego ogrodnictwa. Przez prawie 30 lat...

Dziadek zmarł w 1971 roku. Miałam wtedy 3 latka. Żałuję, że moja pamięć nie zachowała żadnego "żywego" wspomnienia o Nim...

Wstęp:

http://www.mmgorzow.pl/artykul/historia-zapisana-w-dokumentach-wspomnien...