W Świecku też był obóz koncentracyjny (zdjęcia)

Kiedyś był tu „Piękny Widok”. I nie jest to ironia z mojej strony, ale ze strony tego, kto nadał temu miejscu tak idylliczną nazwę. Tutaj, w latach 1940-1945 znajdował się niemiecki obóz wychowawczy „Oderblick”, czyli w wolnym tłumaczeniu „Widok na Odrę”.

Gorzowianie znacznie częściej niż reszta kraju wyjeżdżają za granicę z bardzo prostego powodu – mają do niej bliżej. Najczęściej korzystamy z przejścia w Kostrzynie, a ja chciałam zachęcić Państwa do nieco dłuższej trasy – przez Świecko. Przy okazji można zobaczyć miejsce, o którym niewiele się mówi. Miejsce po dawnym obozie karnym Arbeitserziehungslager „Oderblick” Schwetig.

W ciągu 40 miesięcy - od października 1940 do stycznia 1945 przebywało w nim co najmniej 4 tys. więźniów różnych narodowości, którzy – jak napisano na tablicy informacyjnej „zmuszani byli do bezpłatnej pracy dla III Rzeszy, ginęli i cierpieli”. Obóz podlegał placówce Gestapo we Frankfurcie. Warunki były w nim szczególnie ciężkie, ponieważ miał z założenia „wychowywać” poprzez pracę nie tylko krnąbrnych jeńców (m.in. ze Słońska), ale także Niemców, którzy naruszyli obowiązujące przepisy (np. drukowali antywojenne ulotki). Zasady funkcjonowania tego typu placówek były jasne: jeżeli więzień-robotnik nie stał się „posłuszny” w ciągu 6-8 tygodni, musiał umrzeć.

Od 1938 r. budowano w okolicy Świecka autostradę. Karny obóz „Oderblick” ulokowano w 8 barakach, które dawniej służyły pracownikom firmy budowlanej. Więźniów zatrudniano głównie przy dalszej budowie autostrady i w pobliskiej żwirowni, ale także w gospodarstwach wiejskich i w różnych firmach na terenie Frankfurtu. W styczniu 1945 r., tuż przed nadejściem Armii Czerwonej, dokonano ewakuacji obozu. 70 najsłabszych, nie mogących się poruszać jeńców, umieszczono w jednym z baraków i podpalono…

Ogień strawił cały „Oderblick”. Przez wiele lat nikt nawet o nim nie wspominał…

Wioska Świecko położona jest tak blisko granicznej rzeki Odry, że i niewiele osób w ogóle tam zaglądało. W 1977 r. upamiętniono to miejsce pomnikiem oraz tablicą informacyjną, na której czytamy „Dziś, w czasie pokojowej budowy wspólnej Europy, tym, którzy zginęli za wolność, składamy hołd i czcimy ich pamięć ku przestrodze potomnych pokoleń, aby nigdy nie powtórzyła się zbrodnia ludobójstwa”. „Leczyć rany, budować przyszłość”

Z czystym sumieniem można powiedzieć, że ta wiele mówiąca myśl, zacytowana na wspomnianej wyżej tablicy, została wprowadzona w czyn. Autostrada, której budowa pochłonęła tyle ludzkich istnień, przetrwała historyczną zawieruchę. Po niemieckiej stronie wypiękniała, po naszej – miejmy nadzieję, że kiedyś dorówna swej zagranicznej siostrze. Nie tak dawno oddano do użytku nowy most graniczny przez Odrę. Jadąc do wioski i miejsca po byłym obozie – przejeżdża się pod nim. Oglądając go od dołu można zrozumieć, jak czuje się mrówka w towarzystwie słonia. Warto się tam zatrzymać i wspiąć po schodach na tarasik, by usłyszeć chichot historii. Stąd naprawdę roztacza się piękny widok na Odrę, Frankfurt i Słubice.