Święto Niepodległości ma różne wymiary

60 lat temu – dokładnie 11 listopada 1950 – moi rodzice stanęli przed pracownikiem Urzędu Stanu Cywilnego. Piękne skądinąd wydarzenie miało podtekst nieco sensacyjny. W tatowej kieszeni ciążył już bilet, kierujący go do wojska na drugi kraniec kraju. Wiotka, wielkooka dziewczyna, prawnie poślubiona małżonka, miała tęsknić za nim przez niemal trzy lata. Tata, jako niepoprawny politycznie, otrzymał przydział do Batalionów Budowlanych - formacji bez karabinu, w której wykonywało się najcięższe prace.

Ślub, o którym marzyli młodzi był nie po myśli matki chłopaka (a mojej babci). Miłości rodzinnego beniaminka sprzyjały jednak siostry. Cichaczem wykradły potrzebne dokumenty i małżeństwo stało się faktem. Babci pozostało już tylko pogodzić się z tym, że niedaleko padło jabłko od jabłoni.

Ona pierwsza przeciwstawiła się woli rodziców. Mimo ustalonego terminu ślubu z bogatym ziemianinem (i schowanego w paszporcie biletu do Ameryki), wybrała uczucie do mojego dziadka. Cóż z tego, że pochodził z rodziny z tradycjami? Był w końcu tylko małorolnym chłopem. Rodzice nigdy nie wybaczyli jej mezaliansu, ale ona – syna się nie wyrzekła. Naturalną koleją rzeczy stało się, że dziadkowie wyruszyli z grupą osadników na Kresy.

Święto Niepodległości w Pińsku – rodzinnym mieście mojego Taty - odbywało się z wielką pompą. Ciocie do dziś wspominają uroczyste msze w Kościele Garnizonowym i marynarzy Flotylli Rzecznej, ubranych w galowe mundury. Pięknie prezentował się w mundurze także mój dziadek – konny policjant piński (zginął rozstrzelany pod Warszawą w 1944 r. ).

Patriotyczne nuty przebijały też przez wspomnienia drugiej babci. Matka mojej mamy była w młodości członkinią Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół". Kiedy - zgodnie z wolą rodziców - wyszła za sporo od niej starszego urzędnika Starostwa w Baranowiczach, spotkania „sokolników" były jej odskocznią od niezbyt lubianego i trochę nudnego życia statecznej połowicy.

Od 1927r. uroczyste obchody Święta Niepodległości odbywały się w Baranowiczach przy Pomniku Nieznanego Żołnierza. Był to drugi taki pomnik (po warszawskim) w Rzeczpospolitej. Odsłonięto go na skwerze przy reprezentacyjnej ulicy Szeptyckiego (dziś Sowiecka). Babcia brała udział w specjalnych pokazach gimnastycznych. Była tak zagorzałą „sokolniczką", że – jak głosi rodzinna legenda – do porodu zabrano ją bezpośrednio ze stadionu.

Tak się nam ten 11 Listopada przeplata z rodzinną historią. Jest i podniosły, i zwyczajnie familijny. Wiele dla nas znaczy.

Gdybyśmy wszyscy (albo chociaż niektórzy) zatrzymali się na chwilę w pędzie i posłuchali opowieści najstarszego pokolenia, mogłaby powstać interesująca mozaika wspomnień.

Tylko gwoli przypomnienia:
11Listopada przypada także Święto Orderu Virtuti Militari. Ustanowiono je w okresie Księstwa Warszawskiego dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami (22.4.1792 r.- w obronie Konstytucji 3 Maja). Jest najwyższym odznaczeniem militarnym w naszym kraju. Przyznaje się je Cnocie wojskowej - dzielności żołnierskiej, czyli nadaje za szczególne zasługi bojowe podczas wojny lub w 5 lat po jej zakończeniu.
Pierwsze Święto Orderu Virtuti Militari ustanowiono sejmową ustawą z 1919 r. – wtedy obchodzone było 3 maja. Kolejna ustawa – z roku 1933 – przeniosła je na 11 listopada i tak jest do dziś.