Śladami znanych gorzowian – za Kirkorem do Swarzędza

Czasami jednak oko zatrzyma się na nich na dłużej. Papusza, Korsak, Kroenke, Teike, Kirkor... Chwileczkę! Kirkor? Pierwszy błysk myśli wywołuje z pamięci „Balladynę". Ejże! Przecie niemożliwe, żeby o Słowackiego tu chodziło. Zatrzymuję się. Czytam: „Prof. dr hab. Stanisław Kirkor. Założyciel i kierownik pierwszego w kraju Zakładu Chorób Pszczół w Gorzowie Wlkp. w latach 1945-57(...)"

Po powrocie do domu zaczynam szperać. Dowiaduję się, że była to postać niezwykle barwna. Jego życiorys mógłby posłużyć za kanwę ciekawej powieści:

Profesor Kirkor urodził się w Zasławiu na Wołyniu (1905). Pszczelarstwem interesował się już przed wojną. Pracował wówczas jako asystent Wydziału Serologicznego Państwowego Instytutu Naukowego Gospodarstwa Wiejskiego w Puławach. Uczestniczył w kampanii wrześniowej. Po jej klęsce trafił do Francji (odznaczony francuskim Krzyżem Wojennym Croix de Guerre), a później do Szwajcarii, gdzie pracował naukowo w Zakładzie Chorób Pszczół. W 1944 r. wstąpił do polskich oddziałów spadochronowych w Anglii. W r.1946 wrócił do kraju. Na 10 lat osiadł w naszym mieście. Już wtedy był cenionym specjalistą w dziedzinie pszczelarstwa.

Pozostał w Gorzowie mimo niewątpliwie kuszących propozycji kierowanych pod jego adresem z krajów konkurencyjnego obozu politycznego. W domu przy ul. Bohaterów Warszawy (tym, na którym dziś znajduje się pamiątkowa tablica) założył Zakład Chorób Pszczół. Później przeniósł się do Paczkowa i ostatecznie do podpoznańskiego Swarzędza. Zorganizował tam istniejącą do dziś Pracownię Chorób Pszczół. Uważany jest za twórcę apiologii w Polsce. Opublikował ponad setkę prac naukowo-badawczych na ten temat. Jako pierwszy odkrył groźną dla pszczół chorobę roztoczową i wynalazł na nią lekarstwo. Uważa się dzisiaj, że bez jego odkryć pszczelarstwo w naszym kraju mogłoby zaniknąć. Zmarł w 1963 r. na zawał serca.

Jego następca i kontynuator pasji zbierania historycznych barci i uli – prof. Ryszard Kostecki – założył w Swarzędzu Skansen i Muzeum Pszczelarstwa, który dziś uważany jest za największą tego typu placówkę w Europie. Wśród prezentowanych tam 250 uli jest XV-wieczna barć wiślana, są przecudne ule figuralne i arcydzieła przedstawiające zabytkowe budowle. W ekspozycji dotyczącej historii pszczelarstwa znalazł się kącik pionierów tej dziedziny. Poczesne miejsce zajmuje w nim Stanisław Kirkor.

Skansen jest naprawdę bardzo ciekawy. Warto go odwiedzić szczególnie latem, ponieważ rośnie tam także mnóstwo miodo- i pyłkodajnych roślin. Mienią się wszystkimi kolorami tęczy i rozsiewają upojne zapachy. Łatwo tam trafić. Muzeum znajduje się przy drodze 92 z Poznania do Wrześni.