Kościół św. Jakuba w Ośnie

Wybudowany został w roku 1298. Kościół zbudowany jest z cegieł i kamieni granitowych w formie trzynanowej pseudobazyliki. Zakończony jest prezbiterium, masywną wieżą, zakrystią i dwoma kaplicami. Na uwagę zasługuje sklepienie (gwiaździste, sieciowe i kolebkowe), które podtrzymuja dwie pary (pełnych i półpełnych ) bogoto zdobionych trzonów .

 
Najcenniejszym dziełem jest ołtarz główny (niestety brak zdjęcia, można obejrzeć w internecie). Widoczna jest na nim data 1627 ale określa ona datę wykonania polichromii. Cała konstrukcja drewnianego ołtarza wraz z rzeźbami i snycerką powstała w 1610 roku. Złożony jest z predelli i czteropiętrowej nawy. W predelli znajduje się płaskorzeźba ze sceną Ostatniej Wieczerzy. W nawie znajdują się rzeźby przedstawiające świętych. Na płaskorzeźbach ukazane są dynamiczne kompozycje: Ukrzyżowanie, Zmartwychwstanie, Wniebowzięcie i Sąd Ostateczny. W bocznych nawach stoją rzeźby św. Piotra oraz św. Pawła. Na poziomie drugiej kondygnacji mamy św. Marka i św. Mateusza. W niszach na trzeciej kondygnacji popiersia ewangelistów św. Jana i św. Łukasza.
Postać siedzącego Chrystusa trzymajacego w uniesionych dłoniach miecz i palmę oglądamy w kompozycji Sądu Ostatecznego.Główną treścią ołtarza jest wyznanie wiary odnoszące się do Syna Bożego - Jezusa Chrystusa.

Wybitnym i jakże cennym zabytkiem kościoła jest chrzcielnica kamienna ufundowana ok. 1600 roku. Złożona jest z podstawy ozdobionej motywami dwóch kobiecych i dwóch lwich głów, pomiędzy którymi na dwóch poziomach rozpięte są motywy owoców. Pola czaszy pokrywają płaskorzeźby Chrystusa, apostołów oraz ewangelistów.

Bardzo cennym przykładem jest także wykonana z całości z drewna ambona ( zdjęcie) z 1619 roku.Składa się z podstawy, czaszy, baldachimu i drzwiczek. Podstawę jej stanowi figura Mojżesza.

Z XVIII wieku pochodzą trzy kamienne płyty nagrobne ( zdjęcie), które ustawione są we wnętrzu kaplicy północnej.

Dawniej kościół posiadał sześć dzwonów. Do czasów obecnych zostały trzy, w tym najstarszy pochodzi z roku 1783.

Na uwagę zasługuje również obraz "Ukrzyżowanie" z 1668 roku przeniesiony do kościoła św. Jakuba z kaplicy św. Gertrudy (Ośno Lubuskie) w roku 1945.

Opisane wyżej elementy wyposażenia kościoła są tylko częścią historycznego wystroju. Po wojnie część zbiorów została przeniesiona do Muzeum Narodowego w Poznaniu (kielichy i pateny z XIV, XV, XVII ) .
Do Gorzowa Wiekopolskiego trafił model kościoła św. Gertrudy i tarcza herbowa Królewstwa Prus, zaś starodruki  do seminarium duchownego.

Kościół w ciągu wieków był przebudowywany i rozbudowywany. Nie ominęły go pożary (największy w roku 1596). W 1674 ucierpiał od uderzenia pioruna. Nie został jednak zniszczony podczas wojny trzydziestoletniej ani następnych wojen.

Trzeba dodać, że na łono kościoła rzymsko - katolickiego wrócił po wojnie w 1945 roku.