Gawędy o okolicach bliższych i dalszych – kościół w Kamionnie

Wieś (niegdysiejsze miasto), przez pewien czas należała do woj.gorzowskiego. Po reformie administracyjno-samorządowej powróciła do Wielkopolski. Większości podróżujących kojarzy się pewnie z kunsztowną fasadą kościoła, szczególnie rzucającą się w oczy powracającym do gorzowskiego domu. Nie sposób jej nie zauważyć. Wyjątkowo pięknie prezentuje się na tle wieczornego nieba. Wyłania się zza zakrętu i – umiejętnie podświetlona - przyciąga wzrok czerwono-białym deseniem. Żeby w pełni docenić urok kościoła, trzeba się tam zatrzymać (najlepiej w ciągu dnia) i zjechać do podnóża skarpy, na której go zbudowano.

Świątynia wznosi się wysoko ponad doliną Kamionki. Z daleka przywodzi na myśl jakieś zamczysko, albo i otoczoną potężnym murem oporowym twierdzę. Z drogi, którą pędzimy, w ogóle tego nie widać i większość podróżujących nie zdaje sobie sprawy, że pozostawia z boku tak urokliwe miejsce. Stojąc na mostku nad niewielkim (lewym) dopływem Warty i zadzierając głowę, zastanawiamy się nad kondycją fizyczną parafian, którzy wdrapywali się po zboczu na niedzielną mszę. Kto lubi ekstremalne doznania, powinien spróbować zimowego podejścia „uliczką", (posiadającą wprawdzie pośrodku poręcz) ale tak spadzistą, że nie powstydziłaby się jej żadna z podgórskich miejscowości. Nade wszystko polecam spacer schodami i ścieżką u podnóża ceglanego muru. Łączą one stromą dróżkę z zadbanym dziedzińcem plebanii, a widoki stamtąd są naprawdę niesamowite.

Bryła kościoła i jego wnętrze to pierwszorzędny przykład polskiego gotyku. Z zewnątrz– niemal koronkowy, trójkondygnacyjny szczyt, gdzie od jasnego tła wyraźnie odcina się czerwony, ułożony z cegły ornament. W środku -  piękne, gwiaździste sklepienie, którego ceglane żebra równie wyraźnie kontrastują z tynkowanymi ścianami.

Kościół pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny liczy sobie 511 lat. Zbudowano go w 1499r. na miejscu wcześniejszego, dwunastowiecznego. Jest ważnym zabytkiem gotyckim z naprawdę bogatym wyposażeniem. Nie zawsze można podejść w pobliże któregoś z dwóch ołtarzy, lub zasiąść w rzeźbionych, stylowych ławkach, ale prawie zawsze można podziwiać wnętrze przez ozdobną, metalową kratę. Została tak skonstruowana, że absolutnie nie przeszkadza w podziwianiu ław kolatorskich (należących do opiekunów kościoła) i późnogotyckich stalli (XVI w.), barokowego ołtarza głównego (XVIII w.) czy rokokowej ambony z 1776 r. Kurdybanowe antepedium (tłoczoną w skórze osłonę przedniej części ołtarza) widać dopiero po wejściu głębiej do wnętrza świątyni. Podobnie jest z późnorenesansowym ołtarzem bocznym (XVII w.) i niziutkimi drzwiami do zakrystii, nad którymi umieszczono na ścianie fragmenty pochodzące z dawnego, gotyckiego ołtarza.

Ściany zewnętrzne ozdobiono fryzami. Ciekawa jest też wybudowana z boku kościoła dzwonnica, z niewielkimi sterczynami i dość oryginalnym, oczywiście ceglanym hełmem (czy ja się mylę,czy przypomina on piramidę?). Jeden z wiszących na niej dzwonów także ma kilkaset lat (XVI w.) W ściany z palonej cegły wmurowano – jak każe tradycja –dwie kamienne kule z czasów wojen szwedzkich. Przy kościele zachowały się groby dawnych proboszczów, a od 2001 r. stoi także kamień milowy. Przeniesiono go tu z okolic remizy strażackiej, gdzie od 1830 r.był częścią traktu Berlin-Poznań. Późnogotycki mur oporowy zachęca, by oprzeć się na nim i choć przez chwilę oddać się podziwianiu doliny Kamionki.

Naprawdę warto zrobić w Kamionnie krótką przerwę w podróży, a może nawet wybrać się tam specjalnie. W końcu nie jest to specjalnie daleko od Gorzowa. Nieco ponad 50 km – w sam raz na weekendowy wypad.