Dzień Sybiraka w Gorzowie

Tego dnia przed 72 laty o godz. 3 nad ranem wschodnią granicę Polski przekroczyły wojska sowieckie. Zastępca ludowego komisarza spraw zagranicznych Władimir Potiomkin przekazał ambasadorowi RP w ZSRR notę dyplomatyczną, w której zamieszczone było oświadczenie o "rozpadzie państwa polskiego" i ucieczce rządu za granicę. By chronić menie i życie zamieszkujących na wschodnich terenach Polski Białorusinów i Ukraińców, Armia Czerwona dokonała najazdu na naszą Ojczyznę.

Według prawa międzynarodowego wejście Armii Czerwonej stanowiło złamanie postanowienia polsko-sowieckiego układu o nieagresji a także obowiązującą Polskę i ZSRR konwencję z 1933 r. o określeniu napaści.

Mardzałek Edward Rydz-Śmigły wydał 17 września w Kutach dyrektywę ogólną, w której czytamy: "Z bolszewikami nie walczyć, chyba w razie natarcia z ich strony lub próby rozbrojenia oddziałów. Miasta, do których podejdą bolszewicy, powinny z nimi pertraktować w sprawie wyjścia garnizonów  do Węgier lub Rumunii."

Ponieważ władze RP nie ogłosiły wojny między Polską a ZSRR, doszło do dezorientacji wojska, co w konsekwencji doprowadziło do uwięzienia 250 tys. żołnierzy i oficerów w większości nie stawiających oporu. Do niewoli trafiło około 15 tys. oficerów, wywiezionych następnie do obozów w Starobielsku, Kozielsku i Ostaszkowie. 5 marca 1940 r. Stalin podpisał dekret, na mocy którego zostali oni rozstrzelani przez NKWD-owców w Katyniu, Charkowie oraz Twerze.

W oporze stawianym Armii Czerwonej uczestniczyło w zwartych szeregach co najmniej kilkadziesiąt tys. żołnierzy polskich. Wojska sowieckie liczyły ponad 450 tys. żołnierzy, a pod koniec września ich liczba wzrosła do 1,5 mln.  W Wojsku Polskim walczyło około 600 tys. żołnierzy, z czego w walkę z Niemcami włączonych było ok. 250 tys., na terenach wschodnich naszego kraju w różnych jednostkach było 200 tys., a granicę wschodnią dozorowało niecałe 20 tys. żołnierzy  z Korpusu Ochrony  Pogranicza. Do historii przeszły: obrona Wilna, walki polskiej kawalerii pod Skidlem i Kodziowcami oraz dwudniowa obrona Grodna.

28 września 1939 r. Niemcy i Sowieci podpisali układ "O granicach i przyjaźni" modyfikujący pakt Ribbentrop-Mołotow, w myśl którego granica niemiecko-sowiecka przebiegała na linii Narwi, Bugu i Sanu. W ten sposób pod sowiecką okupacją znalazło się 5 milionów Polaków oraz obszar 201 tysięcy kilometrów kwadratowych. Był to "czwarty rozbiór Polski".

Oto kilka zdjęć z obchodów Dnia Sybiraka w naszym mieście.