Chojna - jedno z ważniejszych miast ówczesnej Nowej Marchii

W średniowieczu istniał tu obronny gród słowiański z osadą targową. W pierwszej połowie wieku XIII Chojna otrzymała prawa miejskie, nadane jej przez Barnima I Dobrego, księcia z rodu Gryfitów, rządzącego w owym czasie Pomorzem Zachodnim - przypomnijmy to on nadał całą ziemię bańską Templariuszom. Od roku 1282 Zakon Templariuszy miał tu swoją parafię. Po kasacji Zakonu prawa patronackie nad Chojną przejęli Joannici, którzy w wyniku pogromu w 1373 roku opuścili miasto udając się do Swobnicy. Od XV do XVIII wieku Chojna była jednym z najważniejszych miast Nowej Marchii. Pierwsze poważne zniszczenia miasta miały miejsce w XVII wieku, kiedy to najazd wojsk Szwedów zniszczył zupełnie miasto.
Zacięte walki o Chojnę w początkach 1945 roku spowodowały, że miasto zostało zniszczone w 75%.

Pod koniec II wojny światowej istniał w Chojnie podobóz obozu koncentracyjnego Ravensbrück dla kobiet. Więźniarki były zatrudnione przy budowie lotniska oddalonego od centrum Chojny ok. 2 km w kierunku południowym. Prowadzi do niego brukowana , przedwojenna droga.
W czasie wojny Niemcy zlokalizowali tu jedną ze swoich baz myśliwców Me109, stacjonował tu także pułk JG 7”Nowotny” , który był jedynym pułkiem myśliwskim Luftwaffe wyposażonym w całości w samoloty odrzutowe Me 262A

Lotnisko zostało przejęte przez wojska radzieckie po 1945 roku. W 1951 roku przebudowane zostało na bazę lotniczą wojsk radzieckich, dobudowano wtedy m.in. pas startowy. Rosjanie mieli tu tych swoją bazę, w której stacjonowały myśliwce przechwytujące Su-27 Rosjanie byli w Chojnie do początku lat 90-tych.Po ich wyjeździe w budynkach po koszarach utworzono mieszkania .Dziś można obejrzeć na terenie po lotnisku skryte pod kopcami ziemi ogromne schrony, w których stacjonowały radzieckie samoloty.

Mimo wielkich zniszczeń wojennych w Chojnie zachowało się wiele zabytków architektury średniowiecznej. Niemal całe Stare Miasto otacza mur obronny z XIV – XV wieku. Przy nim stoją dwie bramy gotyckie : od wschodu Barnkowska i od zachodu Świecka najpotężniejsza z bram obronnych w kraju. Na linii murów obronnych przetrwały do dziś baszty Piekarska, Więzienna, Bociania i ruiny Małej Baszty Prochowej oraz czatownia.

W centrum Starego Miasta wznosi się zniszczony i wypalony w czasie II wojny światowej gotycki, wybudowany z ciosów granitowych największy w Polsce Kościół Mariacki , dziś pw. Najświętszej Maryi Panny. Monumentalny kościół stanowi olbrzymią bryłę z trzynawową halą posiadającą obejście wokół ołtarza. Ściany wewnątrz kościoła zdobią cegły glazurowane. Wysoka na ponad 100 metrów neogotycka wieża góruje nad miastem. Na wieży jest punkt widokowy, na który można się dostać po uprzednim uzgodnieniu z księdzem. Katedra jest otwierana tylko w czasie świąt, ponieważ od roku 1991 trwa jej renowacja. Remont świątyni finansowany jest głównie przez "fundację dla współpracy polsko-niemieckiej".

Wiernym służy kościół gotycki kościół pw. Św.Trójcy, pierwotnie należący do augustynów, potem do protestantów. Kościół posiada gotycki portal oraz ciekawe belkowane sklepienie. Ściany świątyni zdobią fragmenty XVII wiecznej polichromii.

Na uwagę zasługują ruiny kaplicy św. Gertrudy wzniesionej w 1490 roku. Kaplica w dobrym stanie przetrwała zawieruchy wojenne, niestety w latach 50-tych częściowo została rozebrana. W czasie rozbiórki zniszczone zostały XV wieczne freski.

W pobliżu Kościoła Mariackiego stoi gotycki ratusz z 1320 roku rozbudowany w wieku XV, w 1945 roku zniszczony, został odbudowany w latach 1980-1986.

Tuż za Bramą Świecką usytuowany jest cmentarz żołnierzy radzieckich poległych w 1945 roku. Na terenie cmentarza znajdują się ruiny późnogotyckiej kaplicy pojoanickiej z 1409 roku.

W parku nad rzeką Rurzycą rośnie jeden z największych platanów w Polsce, pomnik przyrody – „Olbrzym” o obwodzie 917 cm. Jego wiek ocenia się na ok. 280 lat. Na terenie miasta rośnie także kilka innych drzew uznanych za pomniki przyrody w tym kilka okazałych cisów.